1. GYO ve Yatırım Fonlarında Taşınmaz Kazancı İstisnası ve Kâr Dağıtım Şartı
En kapsamlı değişiklik bu bölümde yapılmıştır.
Açıklanan hususlar:
- 1.1.2025'ten itibaren alınan avans kâr paylarının da kâr dağıtım hesabında dikkate alınması
- Taşınmazlardan elde edilen kazancın nasıl hesaplanacağı
- Taşınmaz faaliyetleri zarar ederse kâr dağıtım şartının aranmayacağı
- Taşınmaz faaliyetleri kârlı, diğer faaliyetler zararlı ise dağıtılması gereken tutarın nasıl belirleneceği
- Müşterek genel giderlerin ve amortismanların taşınmaz faaliyetlerine nasıl dağıtılacağı
- Portföyünde taşınmaz bulunduramayan fon ve ortaklıklarda kâr dağıtım şartının aranmayacağı
- Kanuni yedek akçelerin dağıtılabilir kâr hesabındaki etkisi
- Kârın sermayeye ilavesinin kâr dağıtımı sayılmayacağı
- SPK mevzuatındaki net dağıtılabilir kâr ile VUK kayıtlarındaki kâr arasındaki ilişkinin açıklanması
Bu bölüm özellikle:
- GYO'lar
- Gayrimenkul yatırım fonları
- Taşınmaz gelirleri bulunan yatırım fon ve ortaklıkları
için önemlidir.
2. Kurumlar Vergisi İstisnalarında Kâr ve Zarar Mahsubu
Tebliğe yeni eklenen "5.18. İstisna uygulamalarında kar ve zararların değerlendirilmesi" bölümüyle önemli bir uygulama açıklığa kavuşturulmuştur.
Faaliyet Esaslı İstisnalar
Aynı istisna kapsamındaki faaliyetlerin tamamı birlikte değerlendirilir.
Örneğin:
- Teknoloji geliştirme bölgesi kazançları
- Serbest bölge kazançları
- Yurtdışı şube kazançları
- Yurtdışı inşaat ve teknik hizmet kazançları
- Eğitim-öğretim kazançları
- Sınai mülkiyet hakları kazançları
Bir projeden kâr, diğerinden zarar varsa bunlar birbirine mahsup edilir ve kalan net kazanç istisna edilir.
Önemli Sonuç
Teknoparkta iki farklı projeden:
- 2.500.000 TL kâr
- 1.000.000 TL zarar
varsa;
istisna tutarı:
1.500.000 TL olacaktır.
İşlem Esaslı İstisnalar
Her işlem ayrı değerlendirilir.
Örneğin:
- İştirak kazancı istisnası
- Yurtdışı iştirak kazancı
- Taşınmaz satış kazancı istisnası
- Sat-kirala-geri al işlemleri
- Varlık kiralama işlemleri
gibi istisnalarda her satış veya işlem bağımsız ele alınacaktır.
Önemli Sonuç
Bir taşınmaz satışından:
- 3.500.000 TL kâr
ikinci satıştan:
- 1.500.000 TL zarar
oluşursa;
- 3.500.000 TL istisna uygulanır,
- 1.500.000 TL zarar ise KKEG olarak dikkate alınır.
Birbirleriyle mahsuplaştırılamaz.
Bu düzenleme uygulamada çok önemlidir çünkü birçok mükellef satış kazançları ile satış zararlarını netleştirme eğilimindeydi.
3. Geçici Vergi Beyanına İlişkin Teknik Düzenleme
Tebliğin 10.6.5.1 numaralı bölümüne:
"dördüncü geçici vergilendirme dönemi"
ibaresi eklenmiştir.
Bu daha çok teknik ve uygulamaya yönelik bir güncellemedir.
4. Asgari Kurumlar Vergisinde Yatırıma Katkı Tutarının Kullanımı
Yeni eklenen 32.5.7 bölümü ile açıklanmıştır.
Açıklanan konu:
2 Ağustos 2024 tarihinden önce alınan yatırım teşvik belgeleri sonradan revize edilirse, asgari kurumlar vergisinden indirilebilecek yatırıma katkı tutarı nasıl hesaplanacaktır?
Tebliğ iki yöntem açıklamaktadır:
Yöntem 1
Asgari vergiden düşülen tutarın tamamı eski teşvik belgesindeki yatırıma katkı tutarından mahsup edilir.
Yöntem 2
Kullanılan yatırıma katkı tutarı;
- eski belge kapsamındaki katkı tutarı
- revize sonrası ek katkı tutarı
oranında dağıtılır. Ancak revize sonrası kısmın asgari vergiden indirilemeyeceği belirtilmiştir.
Bu düzenleme özellikle:
- yatırım teşvik belgesi bulunan sanayi işletmeleri,
- organize sanayi bölgesi yatırımları,
- üretim tesisleri,
- büyük ölçekli yatırım yapan kurumlar
için önem taşımaktadır.
Tebliğin En Kritik Sonuçları
Vergi uygulaması açısından öne çıkan başlıklar şunlardır:
- GYO ve yatırım fonlarında taşınmaz kazancı istisnası için kâr dağıtım şartı ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
- Faaliyet bazlı istisnalarda zararların aynı faaliyet kapsamındaki kârlarla mahsup edileceği netleştirilmiştir.
- İşlem bazlı istisnalarda kâr ve zararların birbirine mahsup edilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.
- Asgari kurumlar vergisinde yatırım teşvik belgelerinin revizyonundan kaynaklanan yatırıma katkı tutarlarının kullanım yöntemi açıklığa kavuşturulmuştur.
- 2025 ve sonraki dönem kurumlar vergisi uygulamalarında özellikle teknoparklar, serbest bölgeler, GYO'lar ve yatırım teşvikli yatırımlar açısından önemli etkiler doğuracaktır.
Eser Sevinç
Yeminli Mali Müşavir