2024 Yılı Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi

📂 Kurumlar Vergisi 📅 09 Apr 2026 ✍️ Eser Sevinç

Küresel ölçekte vergi tabanının korunmasına yönelik önemli adımlardan biri olan Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (Küresel ATV) uygulamasında, Türkiye’deki uygulama sürecine dair kritik bir aşamaya geçildi. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 8 Nisan 2026 tarihinde yapılan duyuru ile, mükelleflerin uzun süredir beklediği beyan ve bildirim süreçlerine ilişkin detaylar netleştirildi.

İçindekiler

    Beyan ve Bildirim Sürecine İlişkin Yeni Açıklamalar

    Bu düzenleme, özellikle çok uluslu işletme gruplarının vergilendirilmesinde şeffaflık ve uyumun artırılması açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor.

    Küresel ATV Nedir ve Neden Önemlidir?

    Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi, çok uluslu işletmelerin faaliyet gösterdikleri ülkelerde belirli bir asgari vergi oranının altında vergilendirilmesini önlemeyi amaçlayan bir mekanizmadır. Bu sistem, küresel ölçekte “vergi rekabeti” nedeniyle oluşan aşırı düşük vergileme riskini dengelemeyi hedefler.

    Türkiye’de bu sistemin uygulanmaya başlanmasıyla birlikte, uluslararası vergi uyumu açısından önemli bir adım atılmıştır.

    • Mükellefiyet Tesisi: İlk Adım

    Yapılan açıklamalara göre, Küresel ATV kapsamına giren mükelleflerin öncelikle ayrı bir mükellefiyet kaydı oluşturması gerekiyor.

    Bu kapsamda:

    Mükellefler, bağlı bulundukları vergi dairesinde

    • “0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” kodu ile
    • ayrı bir mükellefiyet tesis ettirmek zorundadır

    Bu durum, Küresel ATV’nin mevcut kurumlar vergisinden bağımsız olarak takip edileceğini açıkça ortaya koymaktadır.

    • Beyanname ve Bildirim Süreci

    Duyurunun en dikkat çekici bölümlerinden biri, beyanname ve bildirim sistemine ilişkin teknik detaylardır.

    1. Küresel ATV Mükellefleri İçin

    Kapsama giren mükelleflerin sunması gereken belgeler:

    • Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi
    • Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi (ek)

    Bu belgelerin taslakları, uygulamaya hazırlık amacıyla mükelleflerin erişimine açılmıştır.

    2. Çok Uluslu İşletme (ÇUİ) Grupları İçin

    Küresel ATV mükellefi olmayan ancak kapsama giren bir grubun Türkiye’deki bağlı işletmeleri için ise farklı bir yükümlülük söz konusudur.

    Bu kapsamda:

    • Bildirim Formu doldurulacaktır

    Gerekli durumlarda ayrıca

    • “Genel Bilgiler Formu” da hazırlanacaktır

    Özellikle, uluslararası bilgi değişim mekanizmalarına dahil olmayan gruplar açısından bu formlar kritik öneme sahiptir.

    • Beyan Sistemi: Teknik Değişiklik

    Duyuruda dikkat çeken önemli bir teknik tercih de beyan yöntemidir.

    • Beyannameler XML veya JSON formatında yüklenmeyecek

    Bunun yerine yeni e-beyan sistemi üzerinden ekranlar aracılığıyla doldurulacaktır

    Bu yaklaşım, teknik hata risklerini azaltırken kullanıcı dostu bir beyan süreci hedeflemektedir.

    • Son Tarih: 30 Haziran 2026

    Takvim yılı esasına göre faaliyet gösteren mükellefler için önemli bir tarih belirlenmiştir:

    📌 2024 hesap dönemine ilişkin beyannamelerin son verilme tarihi: 30 Haziran 2026

    Bu tarih, özellikle veri toplama ve uyum süreçleri açısından mükellefler için kritik bir eşik niteliğindedir.

    • Değerlendirme ve Sonuç

    Yapılan bu düzenleme, Türkiye’nin küresel vergi reformlarına uyum sürecinde önemli bir aşamayı temsil etmektedir. Özellikle:

    • Ayrı mükellefiyet tesisi
    • Yeni beyan sistemi
    • Çok uluslu yapılar için detaylı bildirim yükümlülükleri

    gibi unsurlar, uygulamanın kapsamının oldukça geniş olduğunu göstermektedir.

    Mükelleflerin bu yeni sisteme uyum sağlayabilmesi için erken hazırlık yapmaları, veri altyapılarını gözden geçirmeleri ve grup içi bilgi akışını doğru şekilde organize etmeleri büyük önem taşımaktadır.