Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesinde Yeni Dönem: 2026

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan yeni düzenleme ile bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine ilişkin usul ve esaslarda önemli değişiklikler yapıldı. Özellikle eşik değerlerin değerlendirilmesi, denetim kapsamına giriş ve çıkış şartları ile enflasyon muhasebesine ilişkin uygulamalar netleştirildi. Yeni düzenleme, bağımsız denetim kapsamına giren veya girmesi muhtemel şirketler açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.

İçindekiler

    Bağımsız Denetime Tabi Olma Şartları Nelerdir?

    Mevcut sistemde şirketlerin bağımsız denetime tabi olup olmayacağı üç temel kriter üzerinden belirlenmektedir:

    • Aktif toplamı
    • Yıllık net satış hasılatı
    • Çalışan sayısı

    Yeni düzenlemeye göre, şirketlerin bağımsız denetime tabi olması için bu üç ölçütten en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki hesap döneminde aşması gerekecek. Ayrıca iki yıl boyunca aşılan kriterlerin aynı olması şartı kaldırıldı.

    Bu değişiklik uygulamada yaşanan tereddütleri azaltmayı hedefliyor.

    Aynı Ölçütlerin Aşılması Şartı Kaldırıldı

    Önceki uygulamada şirketlerin aynı kriterleri üst üste aşması konusunda yorum farklılıkları oluşabiliyordu. Yeni düzenleme ile bu konu açıklığa kavuşturuldu.

    Örneğin bir şirketin ilk yıl aktif toplamı ve çalışan sayısı kriterlerini, ikinci yıl ise aktif toplamı ve net satış hasılatı kriterlerini aşması artık bağımsız denetime girmesi için yeterli kabul edilecek.

    Bu durum özellikle büyüme yapısı dönemsel değişen şirketler açısından önemli bir kolaylık sağlıyor.

    Denetim Kapsamından Çıkış Şartları Netleşti

    Düzenleme yalnızca denetime giriş şartlarını değil, denetimden çıkış süreçlerini de açıklığa kavuşturdu.

    Buna göre bağımsız denetime tabi olan şirketler, ölçütlerden en az ikisinin eşik değerlerinin altında iki hesap dönemi boyunca art arda kalmaları halinde takip eden hesap döneminden itibaren denetim kapsamından çıkabileceklerdir.

    Burada da aynı kriterlerin altında kalma zorunluluğu aranmayacak.

    Enflasyon Muhasebesi Uygulaması Açıklandı

    2024 ve sonrasında uygulanan enflasyon muhasebesi nedeniyle finansal tabloların hangi değerler üzerinden değerlendirileceği uygulamada önemli bir sorun oluşturuyordu.

    Yeni düzenleme bu konuda da netlik sağladı:

    • 2024 yılı değerlendirmelerinde 2022 yılına ait düzeltilmemiş finansal tablolar esas alınacak.
    • 2025 yılı ve sonraki dönemlerde ise genel kurul tarafından onaylanan finansal tablolar dikkate alınacak.

    Bu yaklaşım, şirketlerin bağımsız denetim yükümlülüğünün daha sağlıklı belirlenmesini amaçlıyor.

    Şirketler Açısından Ne Anlama Geliyor?

    Yeni düzenleme özellikle aşağıdaki şirketler açısından büyük önem taşıyor:

    • Hızlı büyüyen işletmeler
    • Orta ölçekli şirketler
    • Grup şirketleri
    • Denetim sınırına yakın firmalar

    Çünkü bağımsız denetim kapsamına girilmesi durumunda şirketlerin:

    • bağımsız denetçi ile çalışması,
    • finansal tablolarını denetletmesi,
    • Türk Ticaret Kanunu ve KGK yükümlülüklerine uyum sağlaması gerekecek.

    Ayrıca bağımsız denetim, banka kredileri, yatırım süreçleri ve kurumsal yönetim açısından şirketlerin güvenilirliğini artıran önemli bir unsur olarak görülüyor.

    Sonuç

    KGK tarafından yapılan yeni düzenleme, bağımsız denetime tabi şirketlerin belirlenmesine ilişkin uygulamayı daha anlaşılır hale getirmiştir. Özellikle eşik değerlerin değerlendirilmesi, denetime giriş ve çıkış şartları ile enflasyon muhasebesi uygulamalarına ilişkin belirsizliklerin azaltılması hedeflenmektedir.

    Şirketlerin yeni kriterleri dikkatle takip etmesi ve finansal tablolarını buna göre değerlendirmesi, ilerleyen süreçte oluşabilecek hukuki ve mali yükümlülükler açısından önem taşımaktadır.

    Eser Sevinç

    Yeminli Mali Müşavir