⚖️ 1. Yükümlü Sayılma Kapsamı
YMM ve SMMM’ler her işlemde değil, belirli faaliyetler kapsamında MASAK yükümlüsü sayılır.
Bu faaliyetler genellikle:
Şirket kuruluş işlemleri
Ortaklık yapısının düzenlenmesi
Şirket alım-satım işlemleri
Mali yapılandırma ve danışmanlık hizmetleri
👉 Bu tür işlemlerde meslek mensubu artık sadece danışman değil,
finansal sistemin gözetim aktörüdür.
🆔 2. Kimlik Tespiti (Know Your Customer – KYC)
En temel yükümlülüklerden biri müşteri tanıma zorunluluğudur.
YMM ve SMMM’ler:
Müşterinin kimliğini doğrulamak
Gerçek faydalanıcıyı tespit etmek
İş ilişkisinin amacını anlamak
zorundadır.
Bu yükümlülük:
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Yönetmeliği kapsamında düzenlenmiştir.
🔍 3. Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB)
En kritik yükümlülüklerden biri:
👉 Şüpheli işlemleri MASAK’a bildirmek
Bu noktada:
Kesin suç tespiti gerekmez
Şüphe yeterlidir
Bildirim gecikmeksizin yapılmalıdır
Yetkili kurum:
Mali Suçları Araştırma Kurulu
📄 4. Belge ve Kayıt Saklama
Meslek mensupları:
Kimlik tespit belgelerini
İşlem kayıtlarını
Destekleyici dokümanları
👉 En az 8 yıl süreyle saklamak zorundadır
Bu yükümlülük, olası inceleme ve soruşturmalar için kritik öneme sahiptir.
🧠 5. Sürekli İzleme ve Risk Değerlendirmesi
YMM ve SMMM’ler sadece işlem anında değil,
👉 süreç boyunca müşteriyi izlemekle yükümlüdür
Bu kapsamda:
İşlem davranışlarının takibi
Riskli müşteri profillerinin belirlenmesi
Olağandışı değişimlerin analiz edilmesi
gereklidir.
🏢 6. Uyum Programı Oluşturma (Belirli Durumlarda)
Bazı durumlarda meslek mensupları:
İç kontrol mekanizması kurmak
Risk yönetimi politikası oluşturmak
Eğitim ve denetim süreçleri geliştirmek
zorundadır.
Bu yükümlülük özellikle daha büyük ve kurumsal yapılarda öne çıkar.
🚫 7. Gizlilik Yükümlülüğü (Tipping-Off Yasağı)
ŞİB yapılan durumlarda:
👉 Müşteriye bilgi verilmesi yasaktır
Bu kural:
Soruşturmaların sağlıklı yürütülmesi
Delil karartmanın önlenmesi
amacını taşır.
⚠️ 8. Uyulmaması Halinde Yaptırımlar
Yükümlülüklerin ihlali durumunda:
İdari para cezaları
Mesleki disiplin cezaları
Ağır durumlarda cezai sorumluluk
söz konusu olabilir.
📊 Adli Muhasebe ile Bağlantı
Bu yükümlülükler, klasik muhasebe faaliyetlerinin ötesine geçmektedir. YMM ve SMMM’ler:
Risk analizi yapmalı
Şüpheli işlemleri yorumlamalı
Finansal davranışları analiz etmelidir
👉 Bu da meslek mensuplarını fiilen adli muhasebe rolüne yaklaştırmaktadır
📌 Sonuç
YMM ve SMMM’ler açısından MASAK yükümlülükleri:
Sadece bir yasal zorunluluk değil
Aynı zamanda aktif bir denetim ve gözetim sorumluluğudur
Bu nedenle meslek mensuplarının:
Mevzuatı yakından takip etmesi
İç süreçlerini güçlendirmesi
Adli muhasebe perspektifi kazanması
giderek daha kritik hale gelmektedir.
Eser Sevinç
Yeminli Mali Müşavir